« « يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ وَأُنثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوباً وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ » ؛ اى مردم ما شما را از يك مرد و زن آفريديم ، و شما را تيره‌ها و قبيله‌ها قرار داديم ، تا يكديگر را بشناسيد ؛ ( اينها ملاك امتياز نيست بلكه ) گرامىترين شما نزد خداوند با تقواترين شماست ، به درستى كه خداوند دانا و آگاه است » . « 1 » در اين آيه خداوند معيار واقعى ارزشهاى انسانى را در برابر ارزشهاى دروغين مشخص مىسازد . با توجّه به شأن نزولى كه براى اين آيه ذكر شده ، مىتوان به عمق اين ارزش انسانى پى برد . بعد از فتح مكّه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله دستور داد بلال بر پشت بام كعبه اذان بگويد ، عتّاب بن اسَيد كه از آزاد شدگان بود گفت : خدا را شكر مىكنم كه پدرم از دنيا رفت و چنين روزى را نديد ! و حارِث بن هِشام نيز گفت : آيا رسول اللَّه صلى الله عليه و آله غير از اين كلاغ سياه كسى را پيدا نكرد ؟ اينجا بود كه آيهء فوق نازل شد و معيار ارزش واقعى را بيان كرد . « 2 » و در آيهء ديگر مىفرمايد : « « يَا بَنِى آدَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاساً يُوَارِي سَوْآتِكُمْ وَرِيشاً وَلِبَاسُ التَّقْوَى ذَلِكَ خَيْرٌ ذَلِكَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ » ؛ اى فرزندان آدم ! لباسى براى شما فرستاديم كه اندام شما را مىپوشاند و مايهء زينت شماست ، امّا لباس پرهيزكارى بهتر است اينها ( همه ) از آيات خداست تا متذكّر ( نعمتهاى او ) شوند » . « 3 » چند نكته : 1 . تقوا كليد كرامت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در سال فتح مكّه همراه فضل بن عبّاس و اسامة بن زيد داخل خانهء خدا شد و سپس بيرون آمد و دستگيرهء در را گرفت و فرمود : ستايش خداوندى كه بنده‌اش را تصديق كرد و وعده‌اش را به انجام رسانيد و به تنهايى بر

--> ( 1 ) حجرات ، آيهء 13 . ( 2 ) تفسير روح‌البيان ، ج 9 ، ص 90 ؛ تفسير قرطبى ، ج 9 ، ص 6160 . ( 3 ) اعراف ، آيهء 26 .